Magazijnsystemen zorgen ervoor dat goederen snel, veilig en efficiënt kunnen worden opgeslagen en verzameld. Daarbij denken veel mensen direct aan software, zoals een Warehouse Management System (WMS). Maar een magazijnsysteem is meer dan dat. Ook de inrichting van het magazijn, de stellingen en de manier waarop goederen worden opgeslagen en verplaatst, spelen mee.
In dit artikel lees je welke soorten magazijnsystemen er zijn, wat het verschil is tussen handmatige en (deels) geautomatiseerde systemen en hoe opslagmethoden zoals Fifo en Lifo bijdragen aan een efficiënte goederenstroom.
Belangrijkste punten
-
Een magazijnsysteem is meer dan software. Het gaat om de complete inrichting en organisatie van je magazijn: van stellingen en looproutes tot goederenstromen en werkprocessen.
-
Een WMS ondersteunt je magazijn, maar vervangt geen slimme inrichting. Software helpt bij voorraadbeheer en orderverwerking, maar een efficiënte magazijnindeling blijft de basis.
-
De juiste opslagstrategie hangt af van je producten en processen. Fifo, Lifo, Fefo, JIT en ABC-analyse helpen om voorraad slimmer te beheren en de goederenstroom efficiënter te maken.
-
Automatisering is niet altijd de eerste oplossing. Ook met een handmatig magazijn kun je veel winst behalen door een betere indeling, passende stellingen en duidelijke werkafspraken.
Wat zijn magazijnsystemen?
Een magazijnsysteem is de manier waarop een magazijn is ingericht en georganiseerd. Het bepaalt hoe goederen worden opgeslagen, verplaatst en verzameld, zodat medewerkers zo efficiënt mogelijk kunnen werken. Een goed magazijnsysteem gaat daarom veel verder dan alleen de keuze voor bepaalde stellingen of software.
Een magazijnsysteem bestaat uit verschillende onderdelen die nauw met elkaar samenwerken, zoals:
-
De opslag: bijvoorbeeld palletstellingen, legbordstellingen of draagarmstellingen.
-
De indeling van het magazijn: de inrichting van gangpaden, opslagzones, picklocaties en looproutes.
-
De goederenstroom: hoe producten binnenkomen, worden opgeslagen, verplaatst en weer het magazijn verlaten.
-
De werkprocessen: afspraken over orderpicken, voorraadbeheer en de volgorde waarin producten worden opgeslagen of uitgegeven.
Een goed ingericht magazijnsysteem levert veel voordelen op. Medewerkers leggen minder onnodige afstanden af, orders worden sneller verwerkt, de kans op fouten neemt af en de beschikbare opslagruimte wordt optimaal benut.
Bovendien draagt een overzichtelijke magazijninrichting bij aan een veiligere werkomgeving en maakt het toekomstige groei makkelijker op te vangen.
Wat is een Warehouse Management Systeem (WMS)?
Veel bedrijven maken gebruik van een Warehouse Management System (WMS). Dit is software die helpt bij het beheren van de voorraad, het registreren van goederenbewegingen en het aansturen van processen zoals orderpicken en voorraadcontroles.
Een WMS ondersteunt het magazijn, maar is slechts één onderdeel van het totale magazijnsysteem. Zonder een logische magazijnindeling en duidelijke werkprocessen haalt ook de beste software niet het maximale resultaat.
Verschil tussen handmatig en geautomatiseerd magazijnsysteem
Bij het woord automatisering denken mensen vaak aan robots die door een magazijn zoeven en zelfstandig dozen oppakken. Indrukwekkend, absoluut. Maar een goed magazijn hoeft niet vol te staan met hightech apparaten om efficiënt te werken.
Er zit ook al veel winst in een betere indeling en opslagmethode, zeker voor kleinere magazijnen.
Handmatig magazijnsysteem
In een handmatig magazijn doen de medewerkers het meeste werk zelf. Ze verzamelen orders, vullen voorraad aan en verplaatsen goederen met bijvoorbeeld een heftruck, stapelaar of pompwagen.
Ze werken met:
-
papieren picklijsten;
-
eenvoudige handscanners;
-
heftrucks en andere interne transportmiddelen.
Voor veel kleine bedrijven is dit nog steeds een prima oplossing. Zeker wanneer het aantal orders overzichtelijk is en medewerkers het magazijn goed kennen. Soms is een slimme magazijnindeling namelijk effectiever dan de aanschaf van een dure machine of software.
Gedeeltelijk geautomatiseerd magazijn
Veel bedrijven kiezen voor een middenweg: een magazijn waarin medewerkers en technologie samenwerken.
Bij gedeeltelijke automatisering kun je denken aan:
-
barcode- of RFID-systemen om voorraad nauwkeurig te registreren;
-
een WMS dat helpt bij voorraadbeheer en orderverwerking;
-
elektrische orderpicktrucks of reachtrucks;
-
rollenbanen of conveyors om goederen tussen verschillende zones te verplaatsen.
Het voordeel is dat je vooral de repetitieve taken automatiseert. Dat maakt processen sneller en verkleint de kans op fouten. Want een verkeerd gepickte bestelling is niet alleen vervelend voor de klant, maar ook voor degene die hem opnieuw moet verzamelen.
Volledig geautomatiseerd magazijn
Bij grote distributiecentra met enorme aantallen orders kan vergaande automatisering interessant zijn. Denk aan automatische opslag- en uitslagsystemen, shuttles, automatische magazijnkranen en AGV’s (zelfrijdende voertuigen).
Ook robots worden steeds vaker ingezet. PostNL bijvoorbeeld gebruikt in zijn geautomatiseerde sorteercentrum in Nieuwegein maar liefst 175 robots voor het interne transport van kleine pakketten.
Voor de meeste mkb-bedrijven is dat een brug te ver. De investering is hoog en de voordelen worden vooral zichtbaar bij grote volumes en veel herhalende werkzaamheden.
En robots zijn gaaf, maar laten we eerst eens zorgen dat je heftruck niet drie keer hetzelfde rondje rijdt.
Soorten magazijnsystemen en voorraadstrategiën
1. Fifo (First-in-first-out)
Bij het Fifo-principe worden de producten die als eerste zijn opgeslagen ook als eerste weer uit het magazijn gehaald. Dat voorkomt dat de oudere voorraad te lang blijft liggen. Goed voor producten met een beperkte houdbaarheid, zoals voedingsmiddelen, medicijnen of andere artikelen met een houdbaarheidsdatum.
Goede opslagsystemen voor een magazijn waar je met het Fifo-principe werkt zijn:
-
Palletstellingen: door een duidelijke in- en uitslagroute te creëren, kunnen pallets volgens de volgorde van binnenkomst worden opgeslagen en uitgeleverd.
-
Legbordstellingen: geschikt voor kleinere producten en dozen waarbij medewerkers handmatig orderpicken. Door nieuwe voorraad achter bestaande voorraad te plaatsen, blijft de oudste voorraad als eerste bereikbaar.
-
Grootvakstellingen: handig voor grotere of zwaardere artikelen die niet op pallets worden opgeslagen, maar waarbij wel een overzichtelijke volgorde belangrijk is.
2. Lifo (Last-in-first-out)
Bij Lifo wordt juist het laatst opgeslagen product als eerste weer uit het magazijn gehaald. Dit systeem is geschikt voor producten die niet kunnen verouderen of waarbij de opslagvolgorde minder belangrijk is, zoals bouwmaterialen of bepaalde grondstoffen.
Geschikte opslagsystemen voor Lifo:
-
Palletstellingen: geschikt wanneer producten achter elkaar worden opgeslagen en de meest recent geplaatste voorraad als eerste wordt gepakt.
-
Inrijstellingen: ideaal voor Lifo, omdat pallets vanaf één zijde worden in- en uitgenomen. De laatste pallet die wordt opgeslagen, staat vooraan.
-
Grootvakstellingen: geschikt voor grotere goederen waarbij de opslagvolgorde minder kritisch is.
3. Fefo (First-expired-first-out)
Dit is de belangrijkste variant op Fifo. Hier is het systeem niet gebaseerd op de aankomstdatum, maar op de houdbaarheidsdatum (THT). Het product dat het snelst verloopt, moet als eerste het magazijn verlaten. Dit is de standaard in de voedingsmiddelenindustrie en farmacie.
Geschikte opslagsystemen voor Fefo:
-
Palletstellingen: geschikt voor producten met een houdbaarheidsdatum, mits voorraadbeheer en locatie-indeling goed worden bijgehouden.
-
Legbordstellingen: handig voor kleinere artikelen met verschillende houdbaarheidsdata, zoals onderdelen of verpakte producten.
-
Kunststof bakken: praktisch voor kleine producten waarbij datumregistratie en overzicht belangrijk zijn.
4. JIT (Just In Time)
Bij een JIT-magazijnsysteem streeft een bedrijf naar een minimale of zelfs nul-voorraad. Grondstoffen of producten worden pas geleverd op het exacte moment dat ze nodig zijn voor productie of verkoop. Dit bespaart gigantisch veel magazijnruimte en opslagkosten, maar vereist een foutloze planning.
Een overzichtelijk magazijn met korte looproutes en goed georganiseerde opslag is hierbij belangrijk.
5. ABC-analyse (klassensysteem)
Dit is een indelingssysteem op basis van de omloopsnelheid en waarde van goederen:
-
A-producten: snelstlopende goederen met een hoge waarde. Deze liggen vooraan bij de docks voor snelle toegang.
-
B-producten: gemiddelde omloopsnelheid. Deze liggen iets verder naar achteren.
-
C-producten: langzaamlopende producten. Deze liggen op de minst bereikbare plekken (bijvoorbeeld helemaal bovenin of achterin).
Welk systeem past bij jouw magazijn?
Er bestaat niet één magazijnsysteem dat voor ieder bedrijf de beste keuze is. Welke oplossing het beste werkt, hangt af van je producten, voorraad en dagelijkse processen.
-
Sla je vooral pallets met hetzelfde product op? Dan kan een Lifo-systeem met inrijstellingen een efficiënte keuze zijn.
-
Werk je met producten die een houdbaarheidsdatum hebben, zoals voedingsmiddelen of medicijnen? Dan ligt een Fifo- of Fefo-systeem meer voor de hand.
-
Heb je juist veel verschillende artikelen (SKU’s) en veel orderregels per dag? Dan zijn een overzichtelijke magazijnindeling en een slimme opslagstrategie, zoals ABC-analyse, vaak belangrijker.
-
Wil je zo min mogelijk voorraad aanhouden? Kies dan voor een Just In Time magazijnsysteem.
Kijk daarnaast ook naar de beschikbare ruimte. Kun je de hoogte van het magazijn beter benutten? Hoeveel heftruckverkeer is er? En verwacht je dat je voorraad of ordervolume de komende jaren groeit? Een magazijnsysteem dat vandaag goed werkt, moet ook ruimte bieden voor de toekomst.
Hulp nodig bij het optimaliseren van jouw magazijn?
Een efficiënt magazijn begint bij een goede inrichting. Heb je hulp nodig bij het bepalen welk magazijnsysteem, stellingen of indeling het beste passen bij jouw bedrijf? Neem contact met ons op en vertel waar je tegenaan loopt.
Bel ons op +31 (0) 546 633 707, stuur een e-mail naar info@magazijnplein.nl of vul ons contactformulier in. Ons team van specialisten staat voor je klaar.
Veelgestelde vragen over magazijnsystemen
Wat is het verschil tussen een magazijnsysteem en een WMS?
Een magazijnsysteem gaat over de complete inrichting en organisatie van je magazijn, zoals de stellingen, opslagmethodes en goederenstromen. Een WMS (Warehouse Management System) is software die helpt bij het beheren en aansturen van magazijnprocessen, zoals voorraadbeheer en orderverwerking. Een WMS ondersteunt dus het magazijnsysteem, maar vervangt geen slimme inrichting.
Welk magazijnsysteem is geschikt voor kleine bedrijven?
Dat hangt af van je producten, voorraad en werkwijze. Kleine bedrijven hebben vaak genoeg aan een overzichtelijke magazijninrichting met de juiste stellingen en duidelijke werkprocessen. Een Fifo-systeem kan bijvoorbeeld handig zijn bij houdbare producten, terwijl een ABC-analyse helpt om veelgebruikte artikelen slim te plaatsen.
Kun je verschillende magazijnsystemen combineren?
Ja, dat gebeurt vaak. Een magazijn kan bijvoorbeeld Fifo gebruiken voor producten met een houdbaarheidsdatum en Lifo voor goederen waarbij de opslagvolgorde minder belangrijk is. Ook kun je verschillende soorten stellingen combineren, zoals palletstellingen voor bulkopslag en legbordstellingen voor kleinere artikelen.
Hoe kan ik mijn magazijn optimaliseren?
Een magazijn optimaliseren begint met het kritisch bekijken van je huidige werkwijze. Kijk bijvoorbeeld naar de indeling van je stellingen, looproutes, voorraadbeheer en de manier waarop goederen worden opgeslagen en verzameld. Vaak is winst te behalen door veelgebruikte producten op logische plekken te zetten, de beschikbare hoogte beter te benutten en te kiezen voor de juiste opslagmethode, zoals Fifo of ABC-analyse.
